تعداد بازدید :
105
تاریخ :
یکشنبه 22 تير 1393
 بازگشت
چرا میراث فرهنگی برای ثبت جهانی بیستون کاری نمی کند؟

خن، گروه فرهنگ و هنر: کتیبه داریوش بر دل کوه بیستون در 30 کیلومتری شهر کرمانشاه، بزرگترین سنگ نبشته جهان و نخستین متن شناخته شده ایرانی که در سال 2006 به عنوان یکی از آثار ایران در یونسکو ثبت گردیده هنوز بعد از گذشت هشت سال از ثبت جهانی کاری در آن انجام نگرفته است.

محوطه بیستون در سال 1310 به ثبت ملی رسیدو دارای آثاری از دورانهای مختلف پارینه سنگی (غارهای بیستون)، هخامنشیان (سنگ نبشته بیستون و فرهادتراش)، سلوکیان(تندیس هرکول)، اشکانیان (کتیبه گودرز)، ویرانه های قصر ساسانی وکتیبه شیخ علی خان زنگنه و کارونسرای عباسی است که به خاطر فراوانی آثار جمع شده در یکجا می توان آنرا یک موزه سرباز دانست.

در سال 2006 سنگ نبشته داریوش در میراث جهانی یونسکوطی نشست سی ام به ثبت رسید و طی مراسم باشکوهی با حضور رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در محل آثار علام گردید، قرار شد کارهایی در این محوطه و به خصوص برای حفظ و ترمیم سنگ نبشته انجام گردد اما هنوز کار چندانی در این محوطه و در این اثرجهانی انجام نشده است.

 

حدود 500 متری جنوب غرب این محوطه ، شهرک الزهرا با حدود یکصدوهشتاد خانوار وجود دارد و طبق گفته ساکنین قرار شده بود که میراث فرهنگی با پرداخت قیمت کارشناسی به ساکنین، آنجا را تخریب کند؛ اما بعد از سالها بلا تکلیفی هنوز تکلیف مردم روشن نشده است.

یکی از ساکنین که در حال بالا رفتن از قسمتی از فرهاد تراش بود گفت: زمانی که از خارج آمده بودند تا اینجا را بازدید کنند بیست میلیون دلار برای حفاظت و ترمیم این محوطه به ایران دادند و قرار شد میراث فرهنگی با این پول خانه های ما را بخرد و اینجا را درست کند، اما از آن زمان فقط چند ماشین شن ریخته و چند دستشویی درست کرده اند و به خاطر این خبر هیچکس خانه هایمان را نمی خرد و ما چند سال است بلاتکلیف هستیم که می خرند یا نه؟

سنگ نبشته بیستون در ارتفاع چند ده متری از سطح زمین و روبه جنوب تراشیده شده که به خاطر ارتفاع از زمین وصخره ای بودن آن امکان دسترسی به آن غیرممکن است و زمانی که در قرن گذشته راولینسون خواست آن را رمز گشایی کند، با اینکه بیش از 2000 سال از ساختن آن گذشته بود ولی برای پیدا کردن داربست دچار مشکل گردید.

از آثار به جای مانده از پلکانی که در قسمت بالایی سنگ نبشته وجود دارد احتمال می رود سنگ تراشان از این راه برای رسیدن به محل استفاده می کرده اند و پس از پایان کار پلکان را به منظور غیر قابل دسترس کردن اثر تراش داده اند.

هم اکنون از داربستی فلزی که مردم می گویند چند سال است در روی این سنگ نبشته قرار داده اند برای مرمت این اثر استفاده می شود اما یکی از کسانی که در این سایت کار می کند و می تواند از این داربست بالا رود و اثر را از نزدیک ببیند می گوید: ترکهای زیادی در این اثر وجود دارد که در آن گیاه روییده و باعث تخریب بیشترآن می شود ولی تاکنون کاری برای آن انجام نگردیده است.

او ادامه داد: خط و نقوش اثر بر اثر فرسایش باران و رسوب و رشد جلبلک در درز سنگها در حال محو شدن است.

یکی از مردم محلی که در این محوطه عکاسی می کند درباره این اثر گفت: قدیمیها قبل از اینکه این سنگ نبشته رازگشایی شود و معلوم گردد مربوط به چه کسی و کی است افسانه هایی درباره آن می گفتند. عده ای آن را پیکرنه درویش می دانستند که باتوجه به ریش و موی بلند آنها این طور برداشت می کردند. عده ای آنرا کار دیوان می دانستند که با توجه به بزرگی و غیر قابل دسترس بودن این کار برای انسان این فکر در آنها بوجود آمده بود. شکارچیان که در دامنه این کوه شکار می کردند نیز با تفنگ از آدمهای نقش بسته در اثر به عنوان سیبل استفاده کرده و خسارات جبران ناپذیری به آن وارد می کردند.

در روایات و اخبار گذشته معنا و مفهوم سنگ نبشته روشن نبوده است. به خاطر اینکه خط میخی فارسی باستان در پایان سلطنت هخامنشیان بکلی فراموش گردید و حتی برای سپاه اسکندر مقدونی هم که از ساخت آن تنها چند قرن فاصله داشتند این اثر معمایی بود . ابن حوقل جغرافی دان عرب که در سال 977 میلادی از این این سنگ نبشته دیدن کرده است درباره آن می نویسد: در کوه بیستون تصویریک مکتب خانه با معلمی چوب در دست و تعدادی شاگرد و همچنین یک آشپز که چمچه در دست دارد و نیز دیگی بر روی سه پایه، نقش شده است.

نکته های اصلی که در این سنگ نبشته آورده شده از این قرار است: داریوش بعد از اینکه خود را و دودمان هخامنشی را معرفی می کند به چگونگی برگرداندن پادشاهی به هخامنشیان و مرگ کمبوجیه، طغیان گئوماتا و گشته شدن او در پاییر سال 522 ق م، شورش وطغیان در بسیاری از سرزمین ها و سرکوبی آنها و پیروزی در نوزده نبرد ازجمله پیروزی مهم و دشوارش بر سکاها و رد ادعاهای یاغیان ضدحکومت و سپس استقرار آرامش و امنیت در امپراتوری پهناور خود شرح می دهد. او سپس هشدار می دهد نسبت به دروغگویی و دفاع می کند از راستی و راستگویی، دعای نیک در حق کشور و مردم، سپاسگزاری از یاریهای اهورامزدا در غلبه برمعارضان وبازگشت صلح واندرز به شاهان آینده وکسانی که کتیبه بیستون رامی خوانند وانتشار متن کتیبه در سراسر قلمرو هخامنشی به خط میخی و سه زبان پارسی باستان، بابلی و ایلامی. این کتیبه کلید کشف رمز کلیه خطوط میخی گردید.

قسمتی از مجسمه های سنگ نبشته بیستون در زمان جنگ جهانی اول ودوم موقعی که سربازان از کنار آن عبور می کردند با شلیک تیر به آن، ویران گردیده است.

متن کامل سنگ نبشته بیستون

 

نام بیستون از واژه پارسی باستان بغستان به معنی جایگه بغ گرفته شده است. نخستین اشاره به این جایگاه در کتاب دیودوروس سیکولوس بوده که در آن بخشی از نوشته های کتزیاس، مورخ یونانی درباره بیستون آورده شده است. در این سنگ نبشته، بیستون کنده شده به دست سمیرامیس ملکه اسطوره ای آشوری معرفی شده وبیستون را بغستان معرفی کرده است. در آن اشاره به بیستون آورده شده بود که کوه بیستون به اهورامزدا پیشکش شده است.

واژه بیستون در زبان پهلوی بهیستان و سپس بهیستون شد. این واژه در سده های نخست اسلامی بهستون و امروزه بیستون خوانده می شود. واژه بی ستون به معنی بدون ستون از گویش محاوره ای آمده و درست نمی باشد.

امروزه ما بیشتر از کل تاریخ از این سنگ نبشته به کمک خارجی ها اطلاع داریم و باز آنها به ارزش بی بدیل تاریخی آن بیشتر از ما پی برده اند و ما، وارثان خوبی برای این آثار گرانقدر گذشتگان نبوده ایم. از تاریخ گذشته خود فقط افتخارکردنش را می دانیم و وقتی پای حفاظت از آنها به میان می آیید همه بی توجه هستیم.

سنگ نبشته بیستون، جزء آثار جهانی است که با بی مهری ایرانی مواجه شده است و اگر زودتر برای ترمیم و بقای آن تلاش نشود شاید محوگردد و آنگاه افسوس دیگر فایده ای ندارد.

کلمات کلیدی
پایان نامه مقاله isi پایان نامه مقاله isi پایان نامه مقاله isi پایان نامه مقاله isi پایان نامه مقاله isi
مطالب مشابه: شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید
دومین همایش بین المللی نفت، گاز و پتروشیمی سومین کنفرانس انجمن پیشرانش هوافضایی ایران هشتمین همایش ملی بهره وری همکاری دانشگاه خوارزمی با دانشگاه خارجی پنجمین همایش بین المللی علوم و فناوری نانو چهارمین همایش ملی کاربردهای شیمی در فناوری های نوین همایش سالیانه سراسری الکترونیک شیمی ، مهندسی شیمی، نفت و مواد ایران اولین کنگره سراسری فناوری های نوین ایران دومین کنفرانس ملی مدیریت و مهندسی سیلاب؛ با رویکرد سیلاب‌های شهری چهاردهمین کنفرانس بین المللی مهندسی حمل و نقل و ترافیک